ภาพยนตร์เรื่อง “ฮาวทูทิ้ง…ทิ้งอย่างไรไม่ให้เหลือเธอ” ของผู้กำกับเต๋อ นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ ที่เข้าฉายมาแล้วตั้งแต่ช่วงปลายเดือน ธ.ค.ปีที่ผ่านมา แต่ก็เป็นการตอกย้ำกระแส “มินิมอล” หรือ Minimalism ในประเทศไทยได้อีกครั้ง หลังจากที่กระแสเข้ามาได้สักพักใหญ่แล้ว
“มินิมอล” คืออะไร? หลักง่ายๆ อย่างที่คนส่วนใหญ่เข้าใจก็คือ การโยนสิ่งของที่ไม่จำเป็นทิ้งไป เหลือแค่ของใช้จำเป็นที่เราใช้จริงๆ เท่านั้น แต่รู้มั้ยว่ากระแสมินิมอลที่ว่ามานี้มาจากไหน เกิดขึ้นได้เพราะอะไร และทำไมถึงมีอิทธิพลในไทยนัก
ก่อนหน้านี้เราอาจจะเคยเห็นข่าวมาบ้างเกี่ยวกับ “Marie Kondo” ซึ่งเธอโด่งดังมาจากการเขียนหนังสือเกี่ยวกับการจัดเก็บบ้าน “The Life-Changing Magic of Tidying Up” จนทำให้กลายเป็นคัมภีร์แห่งการจัดบ้านในญี่ปุ่น และประเทศพัฒนาอื่นๆ อยู่ไม่น้อย นับตั้งแต่ปี 2011 กับฉายาที่เรียกเธอว่า “Konmari”
-
“มินิมอล” รากเหง้าชาวญี่ปุ่นตั้งแต่สมัย “พุทธศาสนานิกายเซน”
แต่ก็ยังมีอีกหลายเสียงจากผู้เชี่ยวชาญที่ยืนยันว่า “มินิมอล” ในคอนเซ็ปต์ “less is more” นั้นอยู่คู่เป็นรากเหง้าของชาวญี่ปุ่นมาตั้งนมนานแล้ว ตั้งแต่ช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 ในสมัย “พุทธศาสนานิกายเซน” ซึ่งเป็นนิกายในศาสนาพุทธฝ่ายมหายาน นับถือกันอย่างแพร่หลายในแถบเอเชียตะวันออก (จีน, ญี่ปุ่น, เกาหลี)
โดยพุทธศาสนานิกายเซนนั้นปลูกฝังถึงความเรียบง่าย ความอิงแอบกับธรรมชาติมากกว่าวัตถุ ซึ่งหากมาผนวกกับคำสาปของดินแดนอาทิตย์อุทัยที่มีแต่ภัยพิบัติทางธรรมชาติเกิดขึ้นเกือบจะทุกปีนั้น โดยเฉพาะแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นเป็นประจำ จึงไม่มีเหตุผลใดๆ ที่ชาวญี่ปุ่นควรจะมีสิ่งของ หรือทรัพย์สินล้ำค่ามากมายอยู่ในบ้าน
เคยมีนักจัดบ้านชื่อดังของญี่ปุ่นพูดถึงเหตุการณ์ที่อาจมีส่วนเปลี่ยนแนวคิดของชาวญี่ปุ่นให้ยึดถือความมินิมอลมากขึ้นในปัจจุบัน นั่นคือ เหตุการณ์แผ่นดินไหวในปี 2011 ขนาดความรุนแรงมากถึง 9.0 แมกนิจูด และเกิดสึนามิจนทำให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 20,000 ราย ซึ่งเกือบ 50% ผู้คนได้รับบาดเจ็บและเสียชีวิตเกิดจากสิ่งของภายในบ้านที่ตกใส่
ทั้งนี้ จากตำราของชาวญี่ปุ่นมากมายให้ความหมายของคำว่า “มินิมอล” ว่าที่แท้ต้องเป็นแบบไหนกันแน่? สไตล์แบบมินิมอลญี่ปุ่นที่เห็นได้ชัดๆ ก็คือ บ้านที่มีโทนสีอิงตามธรรมชาติ สีขาว ฟ้า น้ำตาลไม้ ครีม หรือสีแบบเรียบๆ สบายตาให้ความรู้สึกสงบ จำนวนสิ่งของต้องมีชิ้นเดียวอย่างเดียว หรือตามจำนวนสมาชิกในบ้านจริงๆ ซึ่งนั่นก็หมายถึงการช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายที่มากขึ้นตามด้วย ไม่ใช่ผลพลอยได้จากการได้พื้นที่อเนกประสงค์เพิ่มเท่านั้น
สำหรับประเทศไทย ซึ่งมีความใกล้ชิดรู้สึกแน่นแฟ้นกับความเป็นญี่ปุ่นมานาน จากการรับอิทธิพลทางความคิด, พฤติกรรม, แฟชั่น, สิ่งบันเทิง และ how to ต่างๆ ดังนั้นจึงไม่แปลกที่ไทยจะชื่นชอบและรับอิทธิพลความมินิมอลแบบญี่ปุ่นมากกว่ามินิมอลในแถบประเทศอื่น ซึ่งก็มีอยู่ไม่น้อย ไม่ว่าจะเป็นประเทศในแถบสแกนดิเนเวีย หรือแม้แต่สหรัฐอเมริกา
ขณะเดียวกันในปัจจุบันกระแสมินิมอลยังไม่จางหายไปไหน เห็นได้จากกลยุทธ์การตลาดแบบมินิมอลในไทยเพื่อต้องการสร้าง value ให้กับสินค้า/ธุรกิจก็ยังสามารถดึงดูดลูกค้าได้ไม่น้อย อย่างธุรกิจเสื้อผ้าแฟชั่น และร้านกาแฟ ซึ่งเป็นกลุ่มธุรกิจที่ใช้ความมินิมอลไสตล์มาปรับใช้มากที่สุด
ที่มา : reuters, independent
